İdrar yollarının çeşitli sebeplerle mikrop kapması sonucu meydana gelen enfeksiyona idrar yolu enfeksiyonu(iltihabı) denir. İdrar yolları böbrekten başlar, üreter, mesane ve üretra ile dışarıya açılır. Kadınların idrar yolları enfeksiyonuna yakalanma riski erkeklere göre daha fazladır. İdrar yolu enfeksiyonu mesane ile sınırlı olabilir, fakat böbreklere de yayılırsa ciddi komplikasyonlara neden olabilmektedir.

İdrar yolu enfeksiyonu belirtileri nelerdir?

İdrar yolu enfeksiyonları her zaman belirti göstermeyebilir. Bazen asemptomatik de geçirilebilir. En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Güçlü, acil idrar yapma isteği

• İdrar yaparken yanma

• Sık ve az miktarlarda idrar yapmak

• Bulanık idrar

• İdrardan kan gelmesi (İdrarın pembe veya kırmızımsı renk alması)

• Kötü kokulu idrar

• Kadınlarda kalça ağrısı

• Erkeklerde rektal ağrı

Eğer idrar yolu enfeksiyonu böbreğe yayılırsa buna akut pyelonefrit denir. Eğer enfeksiyon mesanede ise sistit, üretrada ise üretrit denir.

İdrar yolu enfeksiyonu neden olur?

İdrar yolları enfeksiyonları genellikle üretra yoluyla üriner sistemin dışa açıldığı delikten bakterilerin girmesi ve idrar yollarında üremesi ile ortaya çıkar. Normalde vücut savunma sistemleri bu bakterilerin üremesine izin vermez. Fakat bu savunma bazen zayıf olabilir. Ayrıca şeker hastalığı gibi bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklarda da daha sık görülebilir.

• Mesane enfeksiyonu (sistit): Mesane enfeksiyonları genellikle bağırsaklarda bulunan Escherichia coli (E. coli) adında bir bakteri türü tarafından meydana getiririlir. Cinsel ilişki sonrasında da sistit meydana gelebilir. Kadınlar mesane enfeksiyonu geçirme açısından erkeklere göre daha büyük risk altındadır çünkü mesane ile üretranın dışa açıldığı delik arasındaki mesafe erkeklere göre çok daha kısadır.
• Üretra enfeksiyonu (üretrit): Bağırsak normal florasında bulunan bakterilerin idrar yollarına bulaşması ile oluşabileceği gibi, kadınlarda herpes, gonore ve klamidya gibi cinsel yolla bulaşan hastalıklar da üretrite sebep olabilir.

İdrar yolu enfeksiyonu komplikasyonları nelerdir?

Uygun şekilde tedavi edildiğinde idrar yolu enfeksiyonlarının komplikasyonu nadirdir. Fakat tedavi edilmez ve kendi haline bırakılırsa ciddi sonuçlar doğurabilecek komplikasyonlar ortaya çıkabilir.

Tedavi edilmeyen idrar yolu enfeksiyonları akut ve kronik böbrek enfeksiyonlarına neden olabilir (pyelonefrit). Pyelonefrit böbreklere kalıcı hasar verebilir. İdrar yolu enfeksiyonları yaşlılarda diğer sağlık sorunları nedeniyle teşhis almayabilir. Bununla beraber küçük çocuklar da idrar yolu enfeksiyonu açısından daha fazla risk altındadır. İdrar yolu enfeksiyonları hamile kadınlarda belirti vermeyebilir, prematüre ve düşük doğum ağırlıklı bebeklerin doğumuna sebep olabilir. Bu nedenle hamile kadınlar idrar yolu enfeksiyonu açısından uyanık olmalı ve testlerini düzenli olarak yaptırmalıdır.

 

İdrar yolu enfeksiyonu nasıl teşhis edilir?

• İdrar tahlili: İdrar örneği bulanıklık, bakteri ve/veya kan varlığı açısından değerlendirir.
  

  Resmi büyütmek için üzerine tıklayın

• İdrar kültürü: İdrar örneği uygun besiyerine ekilir ve üreme olup olmadığına bakılır.
• İdrar yolları görüntülemesi: Eğer doktorunuz sık idrar yolu enfeksiyonu geçirmenize sebep olan bir idrar yolu anormalliğiniz olduğunu düşünürse tomografi gibi görüntüleme yöntemleri ile idrar yollarınızı değerlendirmek isteyebilir.
• İdrar yollarını görüntülemek için endoskopi: Eğer tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları geçiriyorsanız, doktorunuz ucunda kamera olan uzun bir boru yardımı ile (sistoskopi)  üretranızı ve mesanenizi inceleyebilir.

 

İdrar yolu enfeksiyonu nasıl tedavi edilir?

İdrar yolu enfeksiyonlarını tedavide genellikle antibiyotikler kullanılır.

Basit idrar yolu enfeksiyonlarında; trimetoprim-sulfametoksazol ( Bactrim, Sepra ), amoksisilin ( Larotid), nitrofurantoin ( Furadandin ), ampisilin, siprofloksasin ( cipro ), levofloksasin ( levakuin ) gibi antibiyotikler kullanılır.

Belirtiler genellikle antibiyotik tedavisine başlandıktan birkaç gün sonra kaybolsa da antibiyotik tedavisine bir süre daha devam edilir. Enfeksiyonun tamamen geçmesi için belirtiler kaybolsa dahi doktorunuzun önerdiği antibiyotiği bitene kadar kullanmanız gereklidir.